މިފްކޯއަށް މަސް ގަންނަ އަގު އުފުލުން: ދެމެހެއްޓެނިވި ފިޔަވަޅުތަކެއްގެ ނަތީޖާ

ދައުލަތުގެ މަސް ކުންފުނި މިފްކޯއަށް މަސް ގަންނަ އަގަކީ ދިވެހި މަސްވެރިކަމުގެ ސިނާޢަތުގައި އެންމެ ގިނަ ބަޔަކު ސަމާލުކަން ދޭ އަދަދެވެ. ރާއްޖޭގެ އުފެއްދުންތެރިކަމުގެ އެންމެ ބޮޑު ސިނާޢަތުގައި ގޮތުގައި މަސްވެރިކަން އޮތްއިރު، މި ސިނާޢަތުގެ ދެމެހެއްޓެނިވިކަމަށާއި، މިފްކޯ ވިޔަފާރީގެ ދެމެހެއްޓެނިވިކަމަށްވެސް އެންމެ މުހިންމުވަނީ މަހުގެ އަގެވެ.

މަހުގެ އަގަށް މިއަހަރުގެ ތެރޭ ހެޔޮ ބަދަލުތަކެއް އައިސްފައިވާއިރު، މިއަދު މަސްވެރިންނަށް މިދޭ އަގު މިހާ ހިސާބަށް އައި ގޮތަށް ނަޒަރު ހިންގާލަންޖެހެއެވެ. ދިވެހި މަސްވެރިކަމުގެ ތާރީޚުގައިވެސް މަހުގެ އަގަށް އެންމެ ބޮޑު ބަދަލެއް ގެނައީ ނިމިދިޔަ ސަރުކާރުންނެވެ. ބައެއް ބަދަލުތަކަކީ ވަކި މަންފާއެއް ހާސިލްކުރުމަށް ގެންނަ ބަދަލުތަކެއް ކަމަށް ފެންނަން އޮންނަ އުސޫލުން މަހުގެ އަގު 17ރ. އިން 25ރ. އަށް ކަޅުބިލަ މަހުގެ އަގު މަތި ކުރުމަކީ އޭރުގެ ސަރުކާރުން ސިޔާސީ މަންފާއެއް ހޯދުމަށް ގެނައި ބަދަލެއްކަން ސާފެވެ.

ދިވެހި މަހަށް ހުޅަނގުން ނަގަމުން އައި ޑިއުޓީއަށް މާޢާފް ކުރުމަށް ކުރަމުން ދިޔަ މަޝްވަރާތަކުން ހެޔޮ ނަތީޖާއެއް ފެންނާނެ ކަމަށް ބަލައި އޭރުގެ ސަރުކާރުން ބަދަލު ގެނައި ނަމަވެސް، ބަދަލު ގެނައި ވަގުތަކީ ރިޔާސީ އިންތިޚާބުގެ ދެވަނަ ބުރަށް ވޯޓުލުމަށް ތައްޔާރުވަމުން ދިޔަ ދުވަސްވަރެވެ.

އޭރު ރިޔާސީ ރޭހުގައި ވާދަކުރައްވަމުން ދިޔަ އަދުގެ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑރ. މުޙައްމަދު މުޢިއްޒު ވަނީ ސަރުކާރަށް މަސް ގަންނަ އެންމެ ދަށް އަގަކީ 20ރ. ކަމަށް ހަމަޖައްސަވާނެ ކަމަށް އިޢުލާންކުރައްވާ ވަޢުދު ވެވަޑައިގެންފައެވެ. ސަރުކާރު ހަވާލުވުމަށް ފަހު ކުރީ ސަރުކާރުން ގެނައި އަގު ބަދަލު ނުކުރެއެވެ. ކުރީ ސަރުކާރަށް ލިބުނު ފެހި ސިގްނަލުގެ ނަތީޖާއަކަށް ބެލިއެވެ. ނަމަވެސް އެކަމުގެ އެއްވެސް އިޝާރާރާތެއް ނެތުމުން 2024 ވަނަ އަހަރުގެ ފެބްރުއަރީ މަހު 20ރ. އަށް މަހުގެ އަގު ދަށް ކުރިއެވެ.

އެއައަހަރުގެ ޖުލައި މަހުގެ 1 ވަނަ ދުވަހު ސަރުކާރުން މުހިންމު ނިންމުމެއް އިޢުލާން ކުރިއެވެ. އެއީ މަހުގެ އަގު ހިފެހެއްޓުމުގެ ބަދަލުގައި ބާޒާރުގެ އަގަށް ރިޢާޔަށްކޮށް، ހަފުތާއިން ހަފުތާއަށް މުރާޖާޢާ ކުރާ ގޮތަށް ފްލޯޓިން ޕްރައިސް ނިޒާމަކަށް ބަދަލު ކުރުމެވެ. އަދި މަސް ގަންނަ އެންމެ ދަށް އަގަކީ 16ރ. ކަމަށް ހަމަޖެއްސިއެވެ.

މި ބަދަލު ގެންނަން ސަރުކާރަށް މަޖުބޫރުވި ސަބަބުތައްވެސް ހުއްޓެވެ. މިފްކޯއަށް ބާޒާރުގެ އަގާއި ނުބައްދަލުކޮށް ބޮޑު އަގުގައި މަސް ގަންނަންޖެހުމުން މަސްވެރިންނަށް ފައިސާ ނުދެވި ބޮޑު ބެކްލޮގެއް އުފެދިގެން ދިއުމާއި ކުންފުނި ދެމެހެއްޓެނި ގޮތެއްގައި ނުހިންގޭނެ ވަރުގެ ގެއްލުމަކާއި ކުރިމަތިވުމެވެ.

އޭގެ ފަހުން ސަރުކާރުން އިސްކަން ދިނީ މަސްވެރިންނަށް ދޭން ހުރި ފައިސާ ޚަލާސްކުރުމަށެވެ. އަދި މަސް ކިރުވާތާ 48 ގަޑިއިރު ތެރޭގައި މަސްވެރިންނަށް ފައިސާ ލިބޭނެ ނިޒާމެއް ޤާއިމް ކުރުމަށެވެ. އޭގެ ފަހުން 2025 ވަނަ އަހަރު ފެށީ މި ބަދަލާއެކުއެވެ. އަދި އެއަހަރުތެރޭ މާ ބޮޑު ބަދަލެއް ނައިސް މަހުގެ 17ރ. ހިފެހެއްޓިގެން ދިޔައެވެ. މަހުގެ އަގަށް ހެޔޮ ބަދަލުތަކެއް ދެން ފެނިގެން ދިޔައީ މިއަހަރުގެ ތެރޭގައެވެ.

މިފްކޯއިން މަހުގެ އަގަށް ބަދަލު ގެންނަ ސަބަބުތައް ހުރެއެވެ. މަހުގެ އަގު މުރާޖަޢާ ކުރާއިރު، މިފްކޯއިން މިހާރު ބަލަަނީ ބޭރުގެ ބާޒާރުތަކުގައި މަހުގެ އަގު ހުރި މިންވަރަށާއި، ރާއްޖޭގެ މަސްވެރިކަން ކުރަމުންދާ މިންވަރަށެވެ. މަސްވެރިކަން ދަށްވާ ދުވަސްވަރު މަސްވެރިކަމަށް ނިކުތުމަށް ހިތްވަރު ދިނުމަށް މަހުގެ އަގަށް ބަދަލު ގެނެއެވެ. މިއަހަރު ތެރޭގައި މިފްކޯއިން ގެނެސްފައިވާ މި ބަދަލުތަކަކީ މި ސަބަބުތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ގެނެސްފައިވާ ބަދަލުތަކެކެވެ.

މިފްކޯއިން މިއަހަރު ޖޫން މަހުން ފެށިގެން ގެންނަ ބަދަލުތަކުގައި މިހާތަނަށް މަހުގެ އަގަށް 5 ރުފިޔާގެ ކުރިއެރުމެއް މި 4 މަހެއްހާ ދުވަހުގެ ތެރޭގައި މިވަނީ ގެނެސްފައެވެ.

މިފްކޯއިން ކަޅުބިލަމަހުގެ އަގަށް ގެނައި ބަދަލުތައް:

• 17ރ. އިން 18.50ރ - 7 ޖޫން 2026
• 18.50ރ. އިން 20ރ. - 9 ޖޫން 2026
• 20ރ. އިން 21ރ. - 29 އޮގަސްޓް 2026
• 21ރ. އިން 22ރ. - 22 ސެޕްޓެމްބަރ 2026

ކަޅުބިލަމަހުގެ އަގަށް ހެޔޮ ބަދަލުތަކެއް އައިސްފައިވާއިރު، ޖޫން މަހުގެ ތެރޭގައި ސަރުކާރުން ވަނީ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ވެވަޑައިގެންނެވި ވަޢުދުފުޅާއި އެއްގޮތަށް މަހުގެ އަގު 20ރ. އަށް ޖައްސާފައެވެ.

މިވަގުތު މިފްކޯއިން މަސައްކަތް ކުރަމުންދަނީ 20ރ. އަކީ މަހުގެ އެންމެ ދަށް އަގު ނުވަތަ ފްލޯ ޕްރައިސް ކަމަށް ބަލައިގެންނެވެ. ސަރުކާރުން މިއަމާޒުގައި ހިފަހައްޓަމުންދާ ކަމަށް، ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑރ. މުޙައްމަދު މުޢިއްޒު ވަނީ ޖޫން މަހު ހާމަކުރައްވާފައެވެ.

މަހުގެ އަގަށް ދެމެހެއްޓެނި ބަދަލެއް ގެނައުމަށް އެންމެ މުހިންމީ، މަސް ފިނިކޮށް ރައްކާކުރެވޭ މިންވަރު އިތުރުކުރުމެވެ. މިއާއެކު މަސް ޕްރޮސެސް ކުރެވި ރާއްޖެއިން ބޭރަށް ރޯ މަހުގެ ބަދަލުގައި އަގު އެއްކުރެވިފައިވާ މަސް ބޭރުކުރުމަކީ މަހުގެ އަގު ދިވެހިން އަތްމަތީގައި ބޭއްވުމަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ. ސަރުކާރުން މިހާރުވެސް މަސައްކަތް ކުރަނީ މަސްވެރިކަމުގެ ސިނާޢަތުގެ ޖުމްލަ އަމާޒަކީ މިއީ ކަމުގައި ބަލައިގެންނެވެ.