ޝަރުޢީ ދާއިރާއާ ގުޅުންހުރި މާލީ ކަންކަމުގައި ޢަމަލުކުރާނެ އުޞޫލެއް އެކުލަވާލައިފި

ދައުލަތަށް ލިބޭނެ ކަމަށް އެ އަހަރަކު އަންދާޒާކުރާ އާމްދަނީގެ %2 އަށްވުރެ މަދުނޫން މިންވަރެއް ޝަރުޢީ ދާއިރާއަށް ކަނޑައަޅަންވާނެކަން ބަޔާންކޮށް ޝަރުޢީ ދާއިރާއާ ގުޅުންހުރި މާލީ ކަންކަމުގައި ޢަމަލުކުރާނެ ގޮތުގެ އުސޫލެއް އެކުލަވާލައިފިއެވެ.

މާލީ ވުޒާރާއިން ވިދާޅުވީ، މި އުޞޫލަކީ ރާއްޖޭގެ ޝަރުޢީ ދާއިރާއަށް މާލީ މިނިވަންކަން ކަށަވަރު ކުރުމަށްޓަކައި ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑރ. މުޙައްމަދު މުޢިއްޒު ގެންގުޅުއްވާ ތަސައްވަރާ އެއްގޮތަށް އެކުލަވާލާފައިވާ އުޞޫލެއް ކަމަށެވެ. މި އުސޫލަކީ ޢަދުލު އިންސާފުގެ ދާއިރާއަށް ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން ކަނޑައަޅާ ފައިސާ ރޭވުމާއި، ދޫކުރުމާއި، ބެލެހެއްޓުމުގެ އިތުރުން ރިޕޯޓް ކުރުމަށްޓަކައި އެ ދާއިރާއަށް ޚާއްޞަ އޮނިގަނޑެއް އެކަށައެޅުމުގެ މަޤްޞަދުގައި އެކުލަވާލާފައިވާ އުސޫލެކެވެ.

ދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތު ޤަވާއިދުގެ ދަށުން އެކުލަވާލާފައިވާ މި އުސޫލަކީ، ދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތު ޤާނޫނާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެ މަތިން، ދައުލަތުގެ މާލީ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި އެއް މިންގަނޑުތަކެއް ހިފެހެއްޓުމާއެކު، ޝަރުޢީ ދާއިރާގެ މަސައްކަތްތަކަށް ބޭނުންވާ ޚާއްޞަ އިންތިޒާމުތަކަށް މަގުފަހިކޮށްދޭ އުސޫލެކެވެ.

މި އުސޫލުގެ މައިގަނޑު އެއް ބަޔަކީ، ބަޖެޓް ކަނޑައެޅުމާއި ބަޖެޓު ތަންފީޒު ކުރުމުގައި ގެންގުޅޭނެ ވަކި މިންގަނޑުތަކެއް ތަޢާރަފު ކުރުމެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ފައިސާ ދޫކުރުމާއި، ޒިންމާދާރު ކުރުވުމުގެ ހަރުދަނާ އުޞޫލުތަކެއް ހިމެނެއެވެ. ކޮންމެ އަހަރަކުވެސް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ފާސްކުރާ ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުގައި ޝަރުޢީ ދާއިރާއަށް ބޭނުންވާ ފައިސާ ހިމަނާނެ ކަމަށް މިއުސޫލުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. އަދި ކޮންމެ އަހަރެއް ފެށުމުން، ދައުލަތަށް ލިބޭނެ ކަމަށް އެ އަހަރަކު އަންދާޒާކުރާ އާމްދަނީގެ %2 އަށްވުރެ މަދުނޫން މިންވަރެއް ޝަރުޢީ ދާއިރާއަށް ކަނޑައަޅަންވާނެ ކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. މި މިންވަރު ހިސާބު ކުރުމުގައި، ވަކި ކަމަކަށް ޚާއްޞަކޮށްފައިވާ އާމްދަނީއާއި އަދި އަލަށް ތަޢާރަފުކުރަން ނިންމާ އާމްދަނީ އިތުރު ކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތަކުން ލިބޭނެ ކަމަށް ލަފާކުރާ އާމްދަނީ ނުހިމެނެއެވެ.

އުޞޫލުގައިވާ ގޮތުން މާލީ މުޢާމަލާތްތައް ހަރުދަނާކޮށް ބެލެހެއްޓުމަށްޓަކައި، ޝަރުޢީ ދާއިރާއަށް ދޭ ޖުޑީޝަރީ ސެކްޓޯރަލް ގްރާންޓް އެހީ ލިބުމާއި، ބެލެހެއްޓުމާއި އަދި ޚަރަދު ކުރަންވާނީ މާލީ ވުޒާރާއިން ކަނޑައަޅާ ގޮތެއްގެ މަތިން މޯލްޑިވްސް މަނިޓަރީ އޮތޯރިޓީގައި ހުޅުވާފައިވާ ޚާއްޞަ އެކައުންޓެއް މެދުވެރިކޮށެވެ. މި އެކައުންޓުން ކުރާ ހުރިހާ މުޢާމަލާތްތަކެއް ހިންގަންވާނީ ދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތުގެ ޤަވާއިދާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެ މަތިން، ދައުލަތުގެ ޕަބްލިކް އެކައުންޓިންގ ސިސްޓަމް މެދުވެރިކޮށެވެ.

މީގެ އިތުރުން، މެދު ރާސްތާގެ ސިޔާސަތުތަކާއި ބަޖެޓާ ގުޅޭ ހަރުދަނާ އުޞޫލުތަކެއްވެސް މި އުސޫލުގައި ހިމަނާފައިވެއެވެ. ޑިޕާޓްމަންޓް އޮފް ޖުޑީޝަލް އެޑްމިނިސްޓްރޭޝަނުން ޝަރުޢީ ދާއިރާގެ ބަޖެޓު ތައްޔާރުކޮށް، ކޮންމެ އަހަރެއްގެ ސެޕްޓެމްބަރު 30 ގެ ކުރިން މާލީ ވުޒާރާއަށް ހުށަހަޅަންޖެހެއެވެ. މި ބަޖެޓުގައި މެދު ރާސްތާގައި ލިބޭނެ ކަމަށް ލަފާކުރާ އާމްދަނީގެ ތަފުސީލާއި ބަޖެޓު ޑެފިސިޓް ވާނެކަމަށް ބެލެވޭނަމަ، އެކަމަށް ބޭނުންވާ ފައިސާ ހޯދާނެ ގޮތުގެ ޕްލޭނެއް ހިމަނަންވާނެ ކަމަށް އުޞޫލުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ.

ބަޖެޓު ހިންގުމާއި، ބެލެހެއްޓުމުގެ އިޖުރާއަތުތައްވެސް މި އުސޫލުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. މަޝްރޫޢުތަކަށް ފައިސާ ހޯދުމާއި، ޚަރަދުތައް ބެލެހެއްޓުމުގެ ސިޔާސަތުތައް އެކަށައެޅުމުގެ ޒިންމާ އުފުލާނީ، ޗީފް ޖުޑީޝަލް އެޑްމިނިސްޓްރޭޓަރެވެ. އަދި މާލީ ޒިންމާދާރު ވެރިޔާ އެ ސިޔާސަތުތަކާ އެއްގޮތަށް ބަޖެޓު ތަންފީޒު ކުރުމުގެ ޒިންމާ އުފުލަން ޖެހެއެވެ. ކަނޑައެޅިފައިވާ ބަޖެޓުން ބޭރުން ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހޭ ޚަރަދެއް ކުރިމަތިވެއްޖެނަމަ، އެ ޚަރަދެއް ކުރުމުގެ ކުރިން ސަޕްލިމެންޓްރީ ބަޖެޓެއް ފާސްކުރަން ޖެހެއެވެ. މިފަދަ ބަޖެޓެއްގެ ސަބަބުތަކާއި ތަފުސީލު މާލީ ވުޒާރާއަށް ހުށަހަޅައި، އާންމުކުރަންވެސް ޖެހެއެވެ.

ތަރައްޤީގެ މަޝްރޫޢުތަކާ ގުޅޭގޮތުން އުސޫލުގައިވަނީ، ޝަރުޢީ ދާއިރާގެ ޕަބްލިކް ސެކްޓަރ އިންވެސްޓްމަންޓް ޕްރޮގްރާމްގެ މަސައްކަތްތަކަށް ޚަރަދުކުރާނީ އެ ދާއިރާއަށް ދޭ ސެކްޓޯރަލް ގްރާންޓް އެހީގެ ތެރެއިން ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް، ވަކި ޝަރުޠުތަކަކާއެކު ދައުލަތުން އިތުރު އެހީ ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ ފުރުޞަތު އޮންނާނެއެވެ. މިފަދަ އެހީއެއް ދިނުމުގެ ކުރިން، ކަމާބެހޭ ސަރުކާރުގެ އިދާރާއަކާއި، ޑީޖޭއޭއާ ދެމެދު އެއްބަސްވުމެއް އެކުލަވާލަން ޖެހޭނެ ކަމަށާއި، ދައުލަތުން ބޭރުގެ ފަރާތްތަކުން ލިބޭ އެހީގެ ތަފުސީލުވެސް މާލީ ވުޒާރާއަށް ހުށަހަޅަން ޖެހެއެވެ.

މުވައްޒަފުންގެ މުސާރައާއި އިނާޔަތްތައް ދިނުމުގައި ޕޭ ކޮމިޝަންގެ މިންގަނޑުތަކަށާއި، ދައުލަތުގެ މުސާރައިގެ ސިޔާސަތުގެ ޤާނޫނަށާއި، އަދި ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ޖެހެއެވެ. ވަގުތީ މުވައްޒަފުން ނެގޭނީވެސް މި މިންގަނޑުތަކުގެ ތެރެއިން، ބަޖެޓުގައި ފައިސާ ހުރިކަން މާލީ ޒިންމާދާރު ވެރިޔާ ކަށަވަރު ކުރުމަށްފަހުގައެވެ. އަދި ކޮންމެ މަހަކު ކުރަންޖެހޭ މުހިންމު ޚަރަދުތައް ކަމަށްވާ ކުއްޔާއި، ބިލްތައް ފަދަ ކަންކަމަށް ފައިސާ ހުރިކަން ކަށަވަރުނުކޮށް އިތުރު ޚަރަދުތަކަކަށް ޒިންމާވެގެން ނުވާނެ ކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ.

އަދި މާލީ ގޮންޖެހުންތައް ކުޑަކުރުމުގެ ގޮތުން، ތަކެއްޗާއި ޚިދުމަތުގެ އަގު ހެޔޮކުރުމަށް އެއްވެސް ކަހަލަ ސަބްސިޑީއެއް ނުވަތަ އެހީއެއް ނުދެވޭނެކަމަށް މި އުސޫލުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. ބަދަލުގެ ގޮތުގައި ފައިސާ ދޭންޖެހޭ ޙާލަތްތަކުގައި، އެ ފައިސާ ދޫކުރެވޭނީ ކޯޓުގެ ނިހާއީ ޙުކުމަކަށްފަހު، ޝަރުޢީ ދާއިރާގެ ބަޖެޓުންނެވެ. މީގެއިތުރުން ދެފުށް ފެންނަ ގޮތަށް ކަންކަން ހިންގުމަށްޓަކައި، ކޮންމެ މަހަކު ކުރާ ޚަރަދުތަކުގެ ތަފުސީލު ހިނގަމުންދާ މަސް ނިމުމުގެ ކުރިން އާންމުކުރަން ޖެހެއެވެ. އަދި ބޭންކް އެކައުންޓާ ދިމާވާ ގޮތަށް ތައްޔާރުކުރާ އެމަހެއްގެ ޚަރަދުގެ ރިޕޯޓު، ޖެހިގެން އަންނަ މަހުގެ 15 ގެ ކުރިން މާލީ ވުޒާރާއަށް ހުށަހަޅަންވެސް ޖެހެއެވެ. ޝަރުޢީ ދާއިރާއަށް ސެކްޓޯރަލް ގްރާންޓް ދޫކުރެވޭނީ ދައުލަތުގެ ކޭޝްފްލޯއަށް ބަލައި، ކޮންމެ މަހަކު ނުވަތަ ކޮންމެ ކުއާޓަރަކު އެއްފަހަރު ކަމަށްވެސް މި އުޞޫލުގައިވެއެވެ.